Kwestia kredytów frankowych od lat budzi ogromne emocje i generuje liczne spory sądowe. Miliony Polaków, którzy zaciągnęli tzw. kredyty frankowe, odczuwają skutki niekorzystnych dla nich zapisów umownych. W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój orzecznictwa oraz zmian w podejściu sądów do spraw frankowiczów. Zrozumienie aktualnej sytuacji prawnej i najnowszych trendów w postępowaniach sądowych jest kluczowe dla wszystkich, którzy rozważają lub już prowadzą spór z bankiem. Ten artykuł przybliży najważniejsze nowości, które mogą wpłynąć na losy frankowiczów.
Sytuacja prawna frankowiczów jest złożona i ewoluuje wraz z kolejnymi wyrokami sądów krajowych oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Nieustannie pojawiają się nowe interpretacje przepisów, które mogą stanowić podstawę do pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Ważne jest, aby śledzić te zmiany i analizować, jak wpływają one na strategie procesowe. Zmiany te dotyczą zarówno kwestii abuzywności klauzul, jak i możliwości dochodzenia roszczeń, w tym zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Niniejszy artykuł ma na celu dostarczenie wyczerpujących informacji na temat tego, co nowego w temacie pozwów sądowych dla osób zadłużonych we frankach szwajcarskich. Skupimy się na kluczowych aspektach prawnych, statystykach, ostatnich orzeczeniach oraz praktycznych wskazówkach dla frankowiczów, którzy chcą skutecznie walczyć o swoje prawa przed obliczem wymiaru sprawiedliwości.
Co nowego w orzecznictwie sądowym dotyczącym sporów z bankami
Sądy w Polsce coraz częściej przychylają się do argumentacji frankowiczów, uznając klauzule indeksacyjne za abuzywne. Oznacza to, że banki stosowały w umowach niedozwolone zapisy, które nie były indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszały interesy konsumentów. Najnowsze orzecznictwo potwierdza, że klauzule te powinny być eliminowane z umów, co w praktyce prowadzi do ich unieważnienia lub tzw. odfrankowienia. Unieważnienie umowy kredytowej oznacza konieczność zwrotu przez bank wpłaconych przez kredytobiorcę rat, a przez kredytobiorcę kwoty faktycznie wypłaconego kapitału. Odfrankowienie natomiast polega na przeliczeniu kredytu na złotówki według kursu z dnia udzielenia kredytu, bez stosowania indeksacji.
Kluczowe znaczenie dla postępowań frankowiczów mają wyroki TSUE. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że sądy krajowe mają obowiązek oceny, czy klauzule umowne są nieuczciwe i czy mogą być stosowane wobec konsumentów. W szczególności TSUE wskazał, że banki nie mogą jednostronnie zmieniać kursów walut, na podstawie których naliczane są raty kredytu. Oznacza to, że nawet jeśli umowa zawierała takie zapisy, sądy powinny je eliminować, jeśli naruszają prawa konsumenta. TSUE wielokrotnie podkreślał, że ocena abuzywności klauzuli powinna być dokonywana w sposób rygorystyczny, a banki muszą udowodnić, że konsument był świadomy konsekwencji jej stosowania.
Ważnym trendem jest również zwiększona liczba spraw, w których frankowicze domagają się zwrotu nienależnie pobranych środków. Dotyczy to zarówno nadpłaconych rat, jak i prowizji naliczanych od kwoty kredytu, która była indeksowana kursem CHF. Sądy coraz częściej przyznają rację kredytobiorcom, uznając, że te świadczenia były pobierane bez podstawy prawnej. Statystyki pokazują, że odsetek spraw wygranych przez frankowiczów stale rośnie, co stanowi silny impuls do dalszej walki o swoje prawa. Warto również zwrócić uwagę na nową linię orzeczniczą dotyczącą możliwości dochodzenia roszczeń przez osoby, które spłaciły już swoje kredyty. Okazuje się, że nawet po zakończeniu umowy, można dochodzić zwrotu nienależnie pobranych środków.
Jak skuteczne kancelarie prawne pomagają frankowiczom w sporach z bankami
Skuteczna pomoc prawna jest nieoceniona w skomplikowanych postępowaniach dotyczących kredytów frankowych. Kancelarie specjalizujące się w tej dziedzinie dysponują wiedzą i doświadczeniem niezbędnym do przeprowadzenia klienta przez wszystkie etapy procesu sądowego. Prawnicy dokładnie analizują zawarte umowy kredytowe, identyfikując potencjalne klauzule abuzywne i inne nieprawidłowości. Następnie opracowują indywidualną strategię procesową, dopasowaną do specyfiki danej sprawy i aktualnego orzecznictwa.
Profesjonalna pomoc prawna obejmuje nie tylko przygotowanie dokumentacji i reprezentację przed sądem, ale również doradztwo na każdym etapie postępowania. Prawnicy informują klienta o możliwościach prawnych, szacują potencjalne korzyści i ryzyko związane z prowadzeniem sprawy. Często proponują również alternatywne ścieżki rozwiązania sporu, takie jak mediacje czy ugody, które mogą być szybsze i mniej kosztowne niż długotrwałe postępowanie sądowe. Dobra kancelaria prawna zapewnia transparentność i stały kontakt z klientem, budując zaufanie i poczucie bezpieczeństwa.
Wybór odpowiedniej kancelarii prawnej jest kluczowy dla sukcesu w sprawie frankowej. Warto zwrócić uwagę na doświadczenie prawników w prowadzeniu spraw przeciwko bankom, ich wiedzę o najnowszych orzeczeniach TSUE i krajowych sądów, a także na referencje od innych klientów. Niektóre kancelarie oferują bezpłatne wstępne analizy umów, co pozwala na ocenę szans na wygraną przed podjęciem decyzw o współpracy. Pamiętajmy, że każda sprawa jest indywidualna, a skuteczny prawnik potrafi dostrzec unikalne aspekty i wykorzystać je na korzyść klienta.
Perspektywy dla posiadaczy kredytów frankowych w nadchodzących latach
Przyszłość posiadaczy kredytów frankowych rysuje się w coraz jaśniejszych barwach, głównie dzięki postępującemu orzecznictwu sądów, które coraz częściej stają po stronie konsumentów. Spodziewane jest dalsze umacnianie się linii orzeczniczej dotyczącej abuzywności klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych. Oznacza to, że banki będą musiały coraz częściej godzić się na unieważnianie umów lub ich restrukturyzację na preferencyjnych warunkach dla kredytobiorców. Zwiększa to szanse na odzyskanie nadpłaconych kwot i zmniejszenie obciążeń finansowych związanych z kredytem.
Istotnym czynnikiem kształtującym przyszłość frankowiczów jest także rosnąca presja ze strony organów nadzorczych i politycznych. Coraz częściej pojawiają się głosy o potrzebie systemowych rozwiązań, które pomogłyby wszystkim poszkodowanym. Choć konkretne propozycje ustawowe wciąż ewoluują, sama świadomość problemu i nacisk społeczny mogą przyczynić się do wypracowania korzystniejszych dla frankowiczów rozwiązań. Warto śledzić debaty publiczne i inicjatywy legislacyjne, które mogą wpłynąć na przyszłość tej grupy kredytobiorców. Należy jednak pamiętać, że droga do legislacyjnych rozwiązań jest często długa i skomplikowana.
W nadchodzących latach możemy spodziewać się dalszego wzrostu liczby postępowań sądowych dotyczących kredytów frankowych. Jednocześnie, banki mogą być bardziej skłonne do zawierania ugód, aby uniknąć kosztownych i czasochłonnych procesów. Kluczowe dla frankowiczów będzie bieżące śledzenie zmian prawnych i orzeczniczych, a także korzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej. Pamiętajmy, że indywidualne podejście i dobrze przygotowana strategia procesowa to najlepsza droga do osiągnięcia satysfakcjonującego rozstrzygnięcia. Istotne jest również, aby frankowicze byli świadomi swoich praw i możliwości, a także nie podejmowali pochopnych decyzji pod wpływem emocji czy presji banku.
Jakie są najnowsze wyroki TSUE dotyczące spraw frankowych
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu orzecznictwa dotyczącego kredytów frankowych. W ostatnich latach zapadło kilka przełomowych wyroków, które znacząco wpłynęły na sytuację prawną polskich frankowiczów. Jednym z najważniejszych orzeczeń jest wyrok w sprawie C-19/22, w którym TSUE potwierdził, że konsumenci mają prawo dochodzić od banków zwrotu świadczeń, które otrzymali na podstawie nieważnej umowy kredytowej. Trybunał podkreślił, że banki nie mogą domagać się od konsumentów zwrotu kapitału, który im nie został faktycznie wypłacony, ani naliczać odsetek od kwot, których konsument nie otrzymał.
Kolejnym istotnym orzeczeniem jest wyrok w sprawie C-287/22, który dotyczył możliwości żądania przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy kredytowej. TSUE stwierdził, że bank nie może domagać się od konsumenta zapłaty za korzystanie z kapitału, jeśli umowa została uznana za nieważną z powodu abuzywności klauzul. Trybunał podkreślił, że takie żądanie stanowiłoby naruszenie prawa UE, ponieważ prowadziłoby do sytuacji, w której konsument musiałby ponosić konsekwencje nieuczciwych praktyk bankowych. Jest to bardzo ważne orzeczenie, które znacząco ogranicza możliwości banków w dochodzeniu roszczeń po unieważnieniu umów.
TSUE wielokrotnie powtarzał również, że sądy krajowe mają obowiązek eliminować z umów wszelkie klauzule, które są nieuczciwe i naruszają prawa konsumentów. Oznacza to, że jeśli sąd stwierdzi, że dana klauzula jest abuzywna, powinien ją wyeliminować z umowy i ocenić jej wpływ na dalszy los umowy. W przypadku, gdy eliminacja klauzuli prowadzi do nieważności całej umowy, sąd powinien to stwierdzić. Najnowsze wyroki TSUE konsekwentnie potwierdzają te zasady, wzmacniając pozycję frankowiczów i ułatwiając im dochodzenie swoich praw przed polskimi sądami. Warto zaznaczyć, że sądy krajowe coraz chętniej odwołują się do tych wyroków, stosując je w swoich rozstrzygnięciach.
Kiedy warto podjąć kroki prawne przeciwko bankowi
Decyzja o podjęciu kroków prawnych przeciwko bankowi w sprawie kredytu frankowego powinna być poprzedzona dokładną analizą sytuacji. Najlepszym momentem na rozpoczęcie działań jest jak najwcześniej po uświadomieniu sobie potencjalnych nieprawidłowości w umowie. Im szybciej rozpoczniemy postępowanie, tym większe szanse na skorzystanie z aktualnego orzecznictwa i uniknięcie przedawnienia niektórych roszczeń. Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach frankowych, który oceni umowę i doradzi najlepszą strategię działania.
Warto rozważyć podjęcie kroków prawnych, gdy umowa kredytowa zawiera klauzule indeksacyjne lub przeliczeniowe, które budzą wątpliwości co do ich zgodności z prawem. Szczególnie istotne jest, czy klauzule te były indywidualnie negocjowane i czy konsument został należycie poinformowany o ich konsekwencjach. Również brak jasności co do sposobu ustalania kursów walut lub stosowanie niekorzystnych spreadów walutowych mogą stanowić podstawę do roszczeń. Jeśli bank jednostronnie zmieniał warunki umowy lub stosował nieuczciwe praktyki, również warto rozważyć walkę o swoje prawa.
Kolejnym ważnym czynnikiem jest sytuacja finansowa kredytobiorcy. Jeśli spłacanie kredytu frankowego stanowi znaczące obciążenie, a analiza umowy wykazuje potencjalne podstawy do kwestionowania jej zapisów, działania prawne mogą przynieść ulgę finansową. Pamiętajmy, że nawet po spłacie kredytu, istnieje możliwość dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych środków. Dlatego nie należy zwlekać z konsultacją prawną, nawet jeśli umowa jest już zakończona. Warto również zaznaczyć, że możliwość dochodzenia roszczeń może być ograniczona przez przepisy dotyczące przedawnienia, dlatego kluczowe jest szybkie działanie.
Co oznacza tzw. odfrankowienie kredytu w praktyce sądowej
Pojęcie „odfrankowienie” kredytu stało się powszechnie używane w kontekście spraw frankowych i oznacza praktyczne unieważnienie mechanizmu indeksacji lub przeliczenia kredytu do waluty obcej, jaką jest frank szwajcarski. W praktyce sądowej najczęściej prowadzi to do dwóch głównych scenariuszy. Pierwszym jest całkowite unieważnienie umowy kredytowej. W takim przypadku bank jest zobowiązany do zwrotu wszystkich rat, które pobrał od kredytobiorcy, natomiast kredytobiorca musi zwrócić bankowi kwotę faktycznie otrzymanego kapitału, bez naliczania odsetek czy innych kosztów związanych z indeksacją.
Drugim scenariuszem, często preferowanym przez sądy, jest tzw. „skuteczne odfrankowienie”, które polega na pozostawieniu umowy w mocy, ale z pominięciem abuzywnych klauzul indeksacyjnych. W takiej sytuacji kredyt jest przeliczany na walutę polską według kursu obowiązującego w dniu udzielenia kredytu, a następnie spłacany w złotówkach. Oznacza to, że saldo kredytu i wysokość rat są ustalane w złotych, bez wpływu wahań kursu franka szwajcarskiego. W rezultacie kredytobiorca spłaca jedynie faktycznie otrzymany kapitał wraz z należnymi odsetkami, które jednak nie są powiązane z kursem waluty obcej.
Niezależnie od wybranego przez sąd sposobu rozwiązania, odfrankowienie kredytu ma na celu przywrócenie równowagi kontraktowej i ochronę konsumenta przed nieuczciwymi zapisami umownymi. Jest to proces, który może przynieść znaczące korzyści finansowe dla frankowiczów, zmniejszając ich zadłużenie i eliminując ryzyko związane z wahaniami kursów walut. Ważne jest, aby pamiętać, że skuteczność tego procesu zależy od indywidualnej analizy umowy oraz od argumentacji przedstawionej przez prawnika w postępowaniu sądowym. Proces ten często wymaga szczegółowej analizy dokumentacji bankowej i zastosowania odpowiednich przepisów.
Jakie są kluczowe ryzyka i korzyści z pozwów frankowych
Rozpoczynając postępowanie sądowe przeciwko bankowi w sprawie kredytu frankowego, warto mieć świadomość zarówno potencjalnych korzyści, jak i ryzyk związanych z tym procesem. Największą korzyścią jest możliwość unieważnienia umowy kredytowej lub jej odfrankowienia, co może skutkować zwrotem przez bank znaczących kwot, często wynoszących dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych. Odzyskanie nadpłaconych rat, prowizji czy innych opłat może znacząco poprawić sytuację finansową kredytobiorcy i uwolnić go od niekorzystnego zobowiązania.
Do potencjalnych korzyści należy również zaliczyć wyeliminowanie ryzyka związanego z wahaniami kursu franka szwajcarskiego. Po unieważnieniu lub odfrankowieniu umowy, kredytobiorca spłaca zobowiązanie w złotówkach, bez wpływu zmiennych kursów walut. Może to przynieść poczucie bezpieczeństwa finansowego i stabilności w długoterminowym rozliczeniu. Dodatkowo, pozytywny wyrok może stanowić precedens dla innych spraw i przyczynić się do zmiany praktyk bankowych na przyszłość, co jest korzyścią o szerszym zasięgu.
Jednakże, postępowanie sądowe wiąże się również z pewnymi ryzykami. Przede wszystkim, sprawy frankowe mogą być długotrwałe i skomplikowane, trwając nierzadko kilka lat. Wiąże się to z kosztami prawnymi, które ponosi kredytobiorca, choć w przypadku wygranej mogą one zostać zwrócone przez bank. Istnieje również ryzyko przegranej, choć statystyki pokazują, że jest ono coraz mniejsze. W przypadku przegranej, kredytobiorca ponosi koszty sądowe i musi kontynuować spłatę kredytu na dotychczasowych warunkach. Ważne jest, aby przed podjęciem decyzji o złożeniu pozwu dokładnie ocenić szanse na wygraną z pomocą doświadczonego prawnika, który pomoże zminimalizować ryzyko.
Co należy wiedzieć o OCP przewoźnika w kontekście umów frankowych
Choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać niepowiązane, kwestia ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OCP) przewoźnika pojawia się w kontekście umów frankowych w specyficznych sytuacjach, często związanych z błędami w dokumentacji bankowej lub niewłaściwym doradztwem. Banki, udzielając kredytów, powinny dopełnić wszelkich formalności związanych z zabezpieczeniem transakcji. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy kredytobiorca prowadził działalność gospodarczą, mogły pojawić się dodatkowe wymogi dotyczące ubezpieczeń.
W kontekście umów frankowych, OCP przewoźnika może mieć znaczenie, jeśli bank nieprawidłowo ocenił ryzyko związane z działalnością kredytobiorcy lub jeśli umowa była powiązana z innymi produktami finansowymi, które obejmowały takie ubezpieczenie. Na przykład, jeśli kredytobiorca był przewoźnikiem, a bank udzielał mu finansowania na zakup floty pojazdów, polisa OCP mogła być elementem zabezpieczenia lub warunkiem uzyskania kredytu. Błędy w ocenie potrzeby takiego ubezpieczenia lub jego niewłaściwe skalkulowanie mogłyby potencjalnie stanowić podstawę do kwestionowania pewnych zapisów umowy lub stosowanych opłat.
Należy jednak podkreślić, że OCP przewoźnika nie jest standardowym elementem większości umów kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich. Jego pojawienie się w kontekście sprawy frankowej jest zazwyczaj związane z bardziej złożonymi sytuacjami, w których kredytobiorca prowadził określoną działalność gospodarczą, a bank nie dopełnił należytych staranności przy ocenie ryzyka lub przy oferowaniu produktów dodatkowych. W takich przypadkach, analiza umowy pod kątem wszystkich elementów, w tym potencjalnie związanych z OCP przewoźnika, może być ważnym elementem strategii procesowej, szczególnie gdy występują inne nieprawidłowości.
Jakie są obecne statystyki dotyczące rozstrzygania sporów frankowych
Obecne statystyki dotyczące rozstrzygania sporów frankowych prezentują bardzo optymistyczny obraz dla kredytobiorców. Coraz więcej spraw kończy się na korzyść frankowiczów, co potwierdza stabilizację korzystnej dla nich linii orzeczniczej. Według danych pochodzących z różnych ośrodków analizujących rynek prawny, odsetek spraw wygranych przez konsumentów w sądach pierwszej instancji przekracza już 70-80%, a w sądach drugiej instancji waha się w granicach 60-70%. Te liczby świadczą o tym, że sądy coraz pewniej interpretują przepisy i wyroki TSUE na korzyść frankowiczów.
Szczególnie interesujące są dane dotyczące wniosków o stwierdzenie nieważności umowy kredytowej. Wiele z tych wniosków jest uwzględnianych przez sądy, co prowadzi do całkowitego unieważnienia kontraktu i konieczności rozliczenia się stron na nowo. Alternatywnie, sądy coraz częściej decydują się na tzw. „skuteczne odfrankowienie”, czyli pozostawienie umowy w mocy, ale z wyeliminowaniem klauzul abuzywnych i przeliczeniem kredytu na złotówki. To również przynosi znaczące korzyści dla kredytobiorców, zmniejszając ich zadłużenie i koszty obsługi kredytu.
Warto również zwrócić uwagę na rosnącą liczbę banków, które decydują się na zawieranie ugód z frankowiczami. Choć formalne statystyki dotyczące ugód są trudniejsze do zebrania, obserwuje się trend, w którym banki, widząc niekorzystne dla siebie orzecznictwo, wolą negocjować warunki niż ryzykować przegraną w sądzie. Liczba prowadzonych postępowań sądowych wciąż jest wysoka, ale tempo napływu nowych spraw może zacząć maleć w związku z wcześniejszymi rozstrzygnięciami i rosnącą świadomością konsumentów. Ogólny obraz jest taki, że pozytywne dla frankowiczów rozstrzygnięcia stają się standardem, a nie wyjątkiem.
Jakie są sposoby na skuteczne dochodzenie roszczeń od banku
Dochodzenie roszczeń od banku w związku z kredytem frankowym wymaga przemyślanej strategii i konsekwentnego działania. Pierwszym i kluczowym krokiem jest zebranie wszystkich dokumentów związanych z kredytem, w tym umowy, aneksy, harmonogramy spłat, korespondencję z bankiem oraz potwierdzenia przelewów. Następnie, należy przeprowadzić szczegółową analizę umowy pod kątem obecności klauzul abuzywnych, takich jak nieprecyzyjne mechanizmy indeksacji, niejasne zasady ustalania kursów walut czy brak indywidualnego uzgodnienia warunków.
Po identyfikacji potencjalnych podstaw do roszczeń, kolejnym etapem jest zazwyczaj próba polubownego załatwienia sprawy. Polega to na złożeniu do banku pisma z żądaniem usunięcia klauzul abuzywnych, unieważnienia umowy lub przeliczenia kredytu na złotówki. Niestety, banki rzadko zgadzają się na takie propozycje bez formalnego nacisku. W przypadku odmowy lub braku odpowiedzi ze strony banku, kolejnym krokiem jest skierowanie sprawy na drogę sądową.
Skuteczne dochodzenie roszczeń w sądzie wymaga profesjonalnego wsparcia prawnika specjalizującego się w sprawach frankowych. Prawnik pomoże w przygotowaniu pozwu, zgromadzeniu niezbędnych dowodów i reprezentowaniu klienta przed sądem. Ważne jest, aby wybrać kancelarię z doświadczeniem w tego typu sprawach, która śledzi najnowsze orzecznictwo i potrafi skutecznie argumentować na rzecz kredytobiorcy. Proces sądowy może być długotrwały, ale przy odpowiednim przygotowaniu i wsparciu prawnym, szanse na pozytywne rozstrzygnięcie są coraz większe. Nie należy również zapominać o możliwości zawarcia ugody z bankiem, która może być szybszym i mniej kosztownym rozwiązaniem.
Co nowego w prawie i orzecznictwie dla posiadaczy kredytów
Prawo i orzecznictwo dotyczące kredytów frankowych nieustannie ewoluują, przynosząc nowe możliwości i rozwiązania dla posiadaczy tych zobowiązań. Jedną z najważniejszych nowości jest coraz szersze stosowanie przez sądy instytucji tzw. „zwrotu świadczenia nienależnego”. Oznacza to, że frankowicze, którzy spłacili swoje kredyty, mogą dochodzić zwrotu nienależnie pobranych przez bank kwot, takich jak nadpłacone raty, prowizje czy odsetki naliczone od nieprawidłowych podstaw. Jest to istotna zmiana, która otwiera drogę do odzyskania pieniędzy nawet dla osób, których kredyty zostały już całkowicie spłacone.
Kolejnym ważnym aspektem jest coraz bardziej jednolite podejście sądów do oceny abuzywności klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych. Orzecznictwo jest coraz bardziej przewidywalne, a sądy coraz częściej opierają swoje decyzje na wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE konsekwentnie podkreśla konieczność ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami bankowymi, co przekłada się na pozytywne rozstrzygnięcia dla frankowiczów. Warto śledzić publikowane przez TSUE nowe orzeczenia, które mogą wpływać na interpretację przepisów prawa krajowego.
Warto również wspomnieć o rozwijającej się roli banków mediacyjnych i arbitrażu jako alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Choć droga sądowa wciąż jest najpopularniejsza, coraz więcej konsumentów i banków decyduje się na mediacje, które mogą być szybsze i tańsze. Pojawiają się również inicjatywy legislacyjne mające na celu usprawnienie procesu dochodzenia roszczeń, choć ich kształt i skuteczność wciąż są przedmiotem debaty. Zmiany te mają na celu ułatwienie frankowiczom odzyskania należnych im środków i przywrócenie równowagi kontraktowej.
„`



